Hem Derviş Hem Edibe: Sıdki Emetullah Hanım

İlmi seviyesi ve manevi istidadı neticesinde kısa sürede kalbinde muhabbet ateşi yanmış olan Emetullah Hanım, ilahi aşk ve muhabbete dair beyitler yazmaya başlamıştır. Öyle ki bu beyitler mürettep bir divanı teşkil etmiştir. Daha çok evliyaullahta ve devlet adımlarında alışık olunan divan boyutunda şiir yazması onu İstanbul edibelerinin büyükleri arasına katmıştır.

HACER ERDEM

İslam tarihinde bilinen sufi hanımlardan biri de Sıdki Emetullah Hanım’dır. 17. asırda, Sultan IV. Mehmet zamanında İstanbul’da yaşamıştır. Kametizadeler olarak bilinen köklü bir aileden gelmektedir. Osmanlı İlmiyye sınıfına mensup bu ailede yetişen Emetullah Hanım, Kametizade Abdurrahman Efendi’nin torunu, Kametizade Mehmed Efendi’nin ise kızıdır.

Payitaht gibi hilafet merkezi, ulema ve evliya beşiği bir şehirde kadılık yapan Kametizadeler, tüm evlatlarının ilim ve irfan sahibi olmasına itina göstermişlerdir. Böylece Emetullah Hanım da kardeşleriyle birlikte yoğun ilim ve irfan atmosferinde büyümüştür. Ailesinin diğer fertleri gibi tahsilli ve görgülü, tam bir İstanbul hanımefendisi olmuştur. Zekası ve ilmi yetkinliği ile akranları arasında öne çıkan Emetullah Hanım, gönül ilimlerinde de mesafe katedebilmek için tasavvuf yoluna girmiştir. Piri Hacı Bayram-ı Veli olan Bayrami tarikatının o zamanki şeyhi Himmet Efendi’ye intisap etmiş ve onun manevi terbiyesinde yol almıştır. İlmi seviyesi ve manevi istidadı neticesinde kısa sürede kalbinde muhabbet ateşi yanmış, ilahi aşk ve muhabbete dair beyitler yazmaya başlamıştır. Öyle ki bu beyitler mürettep bir divanı teşkil etmiştir. Daha çok evliyaullahta ve devlet adımlarında alışık olunan divan boyutunda şiir yazması onu İstanbul edibelerinin büyükleri arasına katmıştır.

Emetullah Hanım şiirlerinde doğruluğa, sadakate mensup anlamındaki “Sıdki” mahlasını kullandığı için “Sıdki Emetulllah” olarak tanınmıştır. “Emetullah” ise Allah’ın kadın hizmetkarı/kulu anlamındadır. O, edebi yönü bir yana ilim ve takvada da örnek bir hanımdır. İlahi aşkını yazdığı satırları kadar ibadetle süslediği geceleri de onun bir diğer güzel yönüdür.

İlahi muhabbet muhtevalı gazellerinden birinde şöyle der:

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi EYLÜL 2019 sayısında.