Yaşlı Olmak Artık Daha Zor

Yaşlanmanın her zamankinden daha zor olduğu bir dönemdeyiz. İyi görünmenin, hızlı yaşamanın, üretim ve tüketim çarkında etkin bir rol almanın merkezi konumda olduğu zamanımızda, bu tempoya ayak uyduramayan yaşlılara neredeyse yer bırakmıyoruz.

ELİF ÖZDEMİR

Gençlik, elden gitmeden önce kıymeti bilinmesi gereken bir nimet olarak kabul edilmiştir kültürümüzde. Yaşlılık ise zahmettir insan için. Zira yaşlanmakla halden düşen insan hastalıklarla, kendine yetememe problemiyle baş etmek zorundadır artık. Ancak yaşlanmanın her zamankinden daha zor olduğu bir dönemdeyiz. İyi görünmenin, hızlı yaşamanın, üretim ve tüketim çarkında etkin bir rol almanın merkezi konumda olduğu zamanımızda, bu tempoya ayak uyduramayan yaşlılara neredeyse yer bırakmıyoruz. Fiziksel yetersizliklerle beli bükülen yaşlı insanın, yeni toplumsal algıda kendine yer bulamama psikolojisi ile sırtına taşınması güç bir yük daha biniyor.

Yaşlanınca Neler Değişiyor?

İhtiyarlığın en bariz göstergelerinden biri fiziksel performanstaki azalma olarak görülse de bu değişim, psikososyal olumsuzlukları da beraberinde getiriyor ne yazık ki. Uzman Klinik Psikolog Emre Özdemir, yaşlı bireylerde yaygın olarak görülen olumsuz ruh hallerini şöyle sıralıyor:

“Sağlık sorunlarının verdiği bunalım:

Gençlikte çok daha kolay başa çıkılabilen hastalıklar, iyileşme süreçleri uzadığı ve bakım hususunda başkalarına ihtiyaç duyulduğu için geçmişe nazaran daha fazla sıkıntı oluşturur.

Mental durum:

Yaşlı bireylerin hafıza ve zekalarında görülen zayıflık nedeniyle girişkenlik, öğrenme hızı ve yaşam enerjisi düşebilir. Bu da yaygın mutsuzluk ve yetersiz hissetme sebeplerinden biridir.

Tutucu davranışlar:

Yaşlı bireyler eski davranışlarını değiştirmekten rahatsızlık duyabilir, düzenleri bozulduğunda hırçınlaşabilirler. Bu durum, tüm yeniliklere karşı çıkma boyutuna dahi ulaşabilir. Ayrıca yetişkinlikte görülen bazı olumsuz özellikler (cimrilik, kabalık, kibir vb.) de yaşlılık döneminde daha bariz olarak gözlemlenebilir.

Eleştiri dozunun artması:

Yeni toplumun değerlerini ve özellikle de genç bireylerin davranışlarını eleştirmeye meyil artabilir. Bunun altında yatan en önemli sebep, kendisinin ve savunduğu ilkelerin yeterince değer görmediğini düşünmektir.

Yalnızlık hissi ve ilgi ihtiyacı:

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi KASIM 2018 sayısında.