Adil Çocukları Adil Ebeveynler Yetiştirir

Adaletin önemini ve neden gerektiğini anlatabilmek için başvuracağımız önemli bir yöntemdir empati kurmayı sağlamak. “Kendini başkalarının yerine koyabilen” çocuk, diğerlerinin duygu ve ihtiyaçlarını önemsemeye başlayabilir çünkü.

ELİF ÖZDEMİR

Bazı çocuklar “adil olma” gereğini henüz kavrayamamışsa oynama sırası arkadaşında olduğu halde inat edip oyuncağı vermemekte diretir, pasta dilimlerinin en büyüğünü hep kendi yemek ister, dağıttığı eşyaları başkasına toplatmaya çalışır, sevdiklerini kayırır, işine gelmediğinde yanlışlara göz yumar, başı belaya girmesin diye doğruları gizler, özetle adalete aykırı ne varsa benimsemeye meyilli hale gelir. Böyle bir durumda çocuğumuzun neden bu şekilde davrandığını, kime çektiğini sorgular ve bir çıkış yolu ararız. Fakat belki de çocuk, yalnızca bizden veya çevresinden gördüklerini uyguluyordur. Davranışlarıyla, “Anne baba, bana kızıyorsunuz ama siz de böyle yapmıştınız. Fırındaki ekmek sırasının önüne geçmeye çalışmış, sizi uyardıklarında tartışmaya başlamış, haklı olmadığı halde falancayı savunmuş, filanca anlamasın diye gerçekleri gizlemiş, işlerinizi başkasına yaptırmıştınız. Ben yalnızca sizden gördüklerimi yapıyorum” mesajını iletmektedir bize.

Çocukların tutum ve yönelimlerini belirleyen en mühim unsur, aile ve çevreden öğrendikleridir. Çocuklar yaradılışları gereği bir şeyi görür, duyumsar, taklit eder ve süreç içinde davranış olarak benimsemeye başlarlar; fıtratlarının kanunudur bu. O nedenle “erdemli, adil, dosdoğru bir çocuk” yetiştirmek isteyen ebeveynlerin, “erdemli, adil, dosdoğru” olmaktan başka çareleri yoktur.

Kardeşler Arası Adaleti Sağlamak

“Kardeş kavgası” konulu sıkıntıların temelinde genellikle “diğer kardeşin kayırıldığını düşünme” yatar. “Ona neden kızmadınız? Bana niye daha çok görev verdiniz? Ablamın harçlığı neden daha fazla?” diye soran çocuğa, önce adaletle eşitlik arasındaki farkı anlatmak gerekir. Zira her probleme aynı çözümü sunmak nasıl mümkün değilse herkese aynı yükü yüklemek de o derece yanlıştır.

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi KASIM 2018 sayısında.