Kadınlara Mahsus Haller

Kadının namaz kılması, oruç tutması, Kur’an’ı eline alması ve okuması, Kabe’yi tavaf etmesi, mescide girmesi, cinsi münasebeti, iddet müddeti vb. dini hükümler; kadınlara mahsus özel durumlarla yakından ilgilidir. Bu sebeple ibadetler hukukunda bu meselelere tafsilatıyla değinilmiştir. Kadınlara mahsus haller hayız, nifas ve istihazedir.

DR. HÜSEYİN OKUR

Hayız (aybaşı), henüz menopoz dönemine ulaşmamış belli yaşlar arasındaki kadınların rahminden hastalık ve doğum halleri dışında gelen kandır. Kur’an’da hayzın bir nevi sıkıntı ve rahatsızlık hali olduğu belirtilir. “Sana kadınların ay halini sorarlar. De ki: O bir ezadır (rahatsızlıktır).” (Bakara, 222) Rasulullah (s.a.v) hayız hakkında, “Bu, Allah’ın Adem kızlarına takdir buyurduğu bir şeydir” (Buhari, Hayz, 1) buyurarak bunun kadınlar için özel bir durum olduğuna işaret eder. Hayız görmek çirkin bir olay değildir. Bilakis kadının fıtratının, yani yaratılışının gereği olarak tabii bir olaydır. Tıbben de bu halin vücut için bir temizlenme işlemi olduğu bilinmektedir. Erkeğin ihtilam olması onun ergenliğe girişinin alameti olduğu gibi kız çocuğunun da adet görmesi (hayız olması) ergenliğe girişinin işaretidir.

Ne Zaman Başlar, Kaç Yaşına Kadar Sürer?

Hayız hali en erken 9 yaşında başlar. Bu halin başlamasıyla buluğa ermiş olunur. Hayız görme ortalama 55 yaşına kadar, her ay belli sürelerle devam edip gider. Ancak 55 yaşından daha evvel hayız kanının kesildiği de olur. Hayız halinin kesilmesine (artık adet olamama haline) iyas denir. Bu durum için “iyas yaşı” veya “sinn-i iyas” tabirleri kullanılır. 9 yaşından önce ve 55 yaşından sonra görülen kanamalar hayız sayılmaz; bir hastalıktan gelen istihaze (özür) hali kabul edilir.

Nasıl Belli Olur?

Hayız akıntısı kırmızı, siyah, koyu sarı, bulanık yeşil ve kiremit renklerinde olabilir. Kişide -normal zamandaki akıntılardan farklı olan- bu renklerden biri görülünce, hayız halinin başladığına hükmedilir. Hayız hali sona erdiğinde ise gelen akıntı artık beyaz renktedir ve bu, rahmin tabii akıntısıdır. Hayız halinde kanın seyelan etmesi (devamlı akıcı olması) şart değildir.

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi EYLÜL 2018 sayısında.