Ebru Sanatının Tarihçesi

Ebrunun 13. yüzyılda Türkistan’da, Semerkand’da ve 14. yüzyılda İran’ın doğusundaki Herat yöresinde yapıldığına dair bazı kaynaklar bulunmaktadır.

ZEHRA BETÜL KÖÇEN

Ebrunun 13. yüzyılda Türkistan’da, Semerkand’da ve 14. yüzyılda İran’ın doğusundaki Herat yöresinde yapıldığına dair bazı kaynaklar bulunmaktadır. Tarihi tespit edilmiş en eski ebru, 1447 yılına ait olup Topkapı Sarayı’nda korunmaktadır. Ebru tarihinde bilinen en önemli üstadlardan biri Hatip Mehmet Efendi’dir. 1700’lü yıllarda İstanbul’da yaşamış olan Hatip Mehmet Efendi, ebru sanatında “Hatip Ebrusu” diye bilinen su yüzeyinde figüratif desenler oluşturmayı ilk başaran kişidir.

18. yüzyılın sonlarına doğru dünyaya gelen Hezarfen Necmeddin Okyay ise ebru sanatını teknik ve sanatsal açıdan kemale erdirecek çalışmalar yapan ve bu çalışmaları ile kendinden önce hiç yapılmamış olan çiçekli ve akkase ebruları en güzel şekilde üsluplaştırarak günümüzde yapılmakta olan her türlü ebru tekniğini icat eden kişi olarak bilinir.

Ayrıca Mısır’da bulunan milattan önceki yıllarda 1365 tarihli cam şişelerde taraklı gel-git ebruları andıran şekillere, desenlere denk gelinmiştir. Ebrulu desenler antik çağdan beri dikkat çekmektedir. Ebru sanatı ile uğraşan kişilere “ebruzen” denilmektedir.

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi Ağustos 2018 sayısında.