Bayram Gelir Hoş Gelir Evlere Neşe Getirir

“Hey gidi hey, nerede o eski bayramlar!” cümlesiyle hatırlanan, göreneklerimizin ve anılarımızın taşıyıcı bir unsuru olan kare ya da dikdörtgen bez parçasıdır.

PERİHAN MURAT

Mendil: “Hey gidi hey, nerede o eski bayramlar!” cümlesiyle hatırlanan, göreneklerimizin ve anılarımızın taşıyıcı bir unsuru olan kare ya da dikdörtgen bez parçasıdır. Ayrıca kaybolmaya yüz tutmuş inceliklerimizden biridir. Kağıt peçetelerin mendil sanıldığı şu günlerde, bayramlarda harçlıklarımızı bez mendillere sarıp veren o güzel insanlar da giderek azaldı. Kimi oyalı kimi işlemeli, nasıl olursa olsun zarafet ve incelik dolu bir hediyedir mendil, hatta evladiyeliktir. Erkekler cebinde, yakasının kenarında; kızlar ise çeyizinde saklamıştır nice zaman. Mendilin amca oğlu diyebileceğimiz el bezlerini de anmadan geçmeyelim. Misafirler için ıslatılıp tabaklarda getirilen, ikramlıkların yanına özenle iliştirilen, misafiri yormamak için düşünülmüş, sınırsız hizmet göstergesidir. (Tabakta geldiği için yiyecek sanılıp çatal batırılmışlığı da çoktur.) Evlatlarına, torunlarına isimlerini mendile işleyip hediye eden ninelerimizle, sentetik ıslak mendille misafir ağırlayan bir olur mu hiç?

Şekerlik: Çocukların bir heyecanla avuçlarını daldırdığı, kısmetine çıkan şeker ve çikolataya göre değişen oranlarda neşe dolduğu “mutluluk çanağı”dır. Evlerde sessizce gizlenen; bayramlarda, seyranlarda görev icabı ortaya çıkan kırılacak eşyalardandır. Kristal, porselen ya da gümüş olması muhtemeldir. Şekerliğin içindeki çikolata ve şeker tercihleri o evin gönül zenginliğine de işaret eder.

Bayram şekerliği ayrıca mahallenin çocuklarının hakkında istihbarat topladığı bir nesnedir. Hangi evde ne çeşit şeker var, hangisinde çikolata çok, kim daha çok şeker alınmasına izin veriyor; hepsinin bilgisi kulaktan kulağa yayılır. Bunlar önemli bilgilerdir zira şekerlemeyi ve harçlığı bol veren eller hep daha çok öpülesidir.

Kolonya: Çiçek-çikolata ekürisinin yanına ek kontenjanla giren hoş kokulu milli esanslarımızdandır. 

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi Haziran 2018 sayısında.