Eve Anlamını Geri Verin

Evle ilgili müdahale edilmesi gereken önemli bir problem insanlığı bekliyor: Ev içinde evsiz kalmak yani aile olmamak...

AFRA ARSLAN

Evsiz kalmak, tarihin her döneminde olduğu gibi bugün de her insan tekinin yahut ailenin başına gelebilecek bir sorun. Fakat artan savaşlar ve ekonomik sıkıntılar modern zamanlarda evsizliği kitlesel bir boyuta taşıyor ve karşımıza “evsiz nüfus” kavramını çıkarıyor. Birleşmiş Milletler’in dünyada ortalama 100 milyon evsiz olduğunu belirten raporu da bu gerçekliği doğruluyor. Hacettepe Sosyal Hizmet Bölümü Öğretim Üyesi Uğur Özdemir, evsizliğin 21. yüzyılda insanlığın içinde bulunduğu trajedinin en önemli göstergelerinden biri olduğunu belirtiyor. Buraya kadar evsizlik sorunu ifadesinden, “içinde barınabileceğimiz dört duvar ve altına sığınabileceğimiz bir çatıdan yoksun kalmak” anlamını çıkarıyoruz. Oysa dört duvar ve bir çatıdan mahrum kalmak kadar acil olmasa da evle ilgili müdahale edilmesi gereken önemli bir problem daha insanlığı bekliyor: Ev içinde evsiz kalmak yani aile olmamak…

Evlerin bize duygu ve değerler boyutunda sunabileceklerinin geri planda kaldığı günümüzde, evler sadece “tek” amaca hizmet eden yaşam kapsüllerine dönüşüyor. Küçülüp bireyselleşen ve yeni projelerde en çok talep gören ev formları buna işaret ediyor. Dolayısıyla kendini aile içinde değil, dışarıdaki hayatta gerçekleştirmek isteyen insan için bir otel odası gibi ruhu olmayan yapılar tasarlanıyor.

Prof. Kemal Sayar, evlerin mahremiyet adası ve tahayyül mekanı olmaktan çıkarak sığınaklara dönüştüğünü, adeta tüm bireylerin ihtiyaçlarını karşılayacak eğlence merkezleri gibi tasarlandığını belirtiyor. Sayar; bir tefekkür, dayanışma, manevi bir çekim merkezi olmak yerine bir oyalanma adacığı haline gelen evin anlamının boşaldığını ve aile bireylerinin birbirlerini daha yüksek bir mefkurenin taşıyıcısı olarak algılamadığı bir evin anlamını kaybettiğini belirtiyor.

Evin kaybolan anlamını yeniden bulmak için onun yerine ikame ettiğimiz şeyi bulmamız gerekiyor. Bunun için önce aile fertlerinin gönlünde eve ayrılmış yerin neden azaldığına, dışarıdaki dünyanın cazibesinin neden arttığına bakalım.

Evdeki Yalnızlıklar

Sunumcu anneler: Çalışmıyorsa evde en çok vakit geçiren annedir. Bu nedenle ev deyince aklımıza ilk anne gelir. 

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi Mart 2018 sayısında.