Osmanlı Hayırseverliğinin Kudüs’teki Temsilcisi Haseki Sultan İmareti

Aradan geçen uzun zamana rağmen Haseki Sultan İmarethanesi bugün dahi Beytülmakdis halkına ekonomik ve toplumsal anlamda hizmet vermeye ve Osmanlı’nın hatırasını yaşatmaya devam ediyor. Cuma hariç her gün açık olan bu imarette yüzlerce insan karnını doyuruyor.

HURİYE KARNAP 

Kudüs-i Şerif. Nam-ı diğer Daru’s-Selam (Dostluk Şehri). Bir kutlu şehir ki; Hz. Davud ve Hz. Süleyman’ın (aleyhimesselam), Hz. İsa (a.s) ve Hz. Muhammed’in (s.a.v), Hz. Ömer’in (r.a), Selahaddin Eyyubi’nin, Yavuz Sultan Selim’in, Kanuni Sultan Süleyman’ın izini barındırır bağrında. Her birinin Kudüs ile bağını az çok biliriz. Zira Kudüs onlarsız olmamıştır. Lakin bugün hala Kudüs gönlümüz gibi mirasımızda yer alıyorsa bilmeliyiz ki adını sanını duyduğumuz fakat Kudüs ile bağlantısını pek bilmediğimiz biri daha vardır. O da Kanuni’nin hasekisi Hürrem Sultan’dır.

Haseki Yahut Et-Takiyye İmareti

Kudüs’te Osmanlı dönemine gelininceye dek pek çok hayır eseri vücuda getirilmişti. Bunlar arasında o güne kadar kurulmuş en büyük hayır eseri ise Et-Takiyye de denilen Haseki Sultan imarethanesidir. Bu imarethane Osmanlı Devleti’nin 10. Padişahı ve batılıların “Muhteşem Süleyman” olarak adlandırdıkları Kanuni Sultan Süleyman’ın eşi Hürrem Sultan tarafından yaptırılmıştır.

Mescid-i Aksa’nın batıya bakan Nazır kapısının az ilerisinde ve surlarla çevrili eski şehrin merkezinde, el-Vad ile Akabetü’t-Takiye caddelerinin birleştiği noktada yer alan imarethanenin vakfiyesine göre bünyesinde dört kurum bulunmaktadır. Bunlar imaret, kervansaray, 55 oda ve hamamlardır. İmaret kısmında mutfak, yemek odası, fırın, kiler, duvarlı avlu, ardiye, odunluk vardır. Sonradan bu yapılara bir de değirmen ilave edilmiştir. Vakfiyede tanımlanan ilk yapı camidir. Buna göre cami, namaz ibadetini yerine getiren erkek ve kadın müminlere bağışlanmıştır. Caminin etrafına kurulan 55 oda; kutsal yerlerin yakınında yaşayan müminlere ve yoksul kişilere bağışlanmıştır. Kervansaraysa yolculara bağışlanmıştır. Külliyenin masraflarının karşılanması için Suriye ve Filistin’de özellikle Remle civarında birçok köy ve geniş arazi bu vakfa tahsis edilmiştir. Çok sayıda arazi, arsa, han, dükkan ve değirmen de vakfın gelirleri arasında sayılmıştır.

Asli Vazife Yemek Dağıtmaktı

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi Şubat 2018 sayısında.