Bir Alem Hayvan

“Hayvan” kelimesi aslen “hayat, dirilik, canlılık” manalarına gelir. Zamanla “yaşayan, diri, canlı” anlamlarına gelmiştir.

ELİFE ATEŞ

Siz hiç, bir kedinin başını okşadınız mı ya da kafesteki hamster-nam süslü püslü farelere “Ay, ne şirinler!” deyip mutfağınızdaki %100 organik yurdum faresini görünce hop hop hoplayıp sandalye tepelerine tırmandınız mı? Ata binip eşekten düştünüz mü? Bir kedi sizi tırmaladı mı ya da bir köpek sizden bir ısırık alma teşebbüsünde bulundu mu? Hasılıkelam hayvanatla aranız nasıl? Az evvel bahsettiğim türden yakın temaslarınız mevcut mu? Hayvanları nasıl bilirsiniz ya da hayvanlar sizi nasıl bilir? Mesela bir hayvana hiç şiir yazdınız mı? Yazanı gördünüz mü? Bunlar derin mevzular, imdi meselenin derununa inme vakti…

Hayvan: Hayat, Dirilik, Canlılık

Etimolojiden çıkalım yola… “Hayvan” kelimesi aslen “hayat, dirilik, canlılık” manalarına gelir. Zamanla “yaşayan, diri, canlı” anlamlarına gelmiştir. (Mesela eski literatürde, özellikle mantık dilinde insan “hayvan-ı natık” yani “konuşan hayvan” olarak vasfedilmiştir.) Daha sonra da zamanla sadece canlıların bir kısmına referans olan, bugün kullandığımız; iki veya dört ayaklı, kimileri ayaksız; iç güdüleriyle hareket eden, kimisi evcil kimisi vahşi, kimisi sevimli kimisi aksi, kimisi et verir kimisi süt verir vesaire türlü mahlukatın genel adı olan “hayvan” formunu almıştır. Başlarda anlamı oldukça geniş olan “hayvan”ımız darala darala ne hale gelmiş! Allah kimsenin yüreciğini daraltmasın.

Ab-ı Hayvan

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi Eylül 2017 sayısında.