Hangisi Daha Sıcak? Kış Odaları mı Kaloriferli Evler mi?

Tandır başı sohbetlerine halk çok önem verirdi. Özellikle uzun kış gecelerinde tandır etrafında hem oturulur hem ısınılır hem de hane halkı birbirleriyle sohbet eder, eğlenirdi. Mangalın maşası ailedeki iktidarın adeta sembolü gibiydi. Hanede sözü en çok geçen kişi tarafından kullanılırdı.

Semerkand Aile Dergisi - Hangisi Daha Sıcak? Kış Odaları mı Kaloriferli Evler mi?
HURİYE KARNAP 

Kışı ardımıza alıp bahara merhaba dediğimiz şu günlerde “Elim ayağım buz kesti, gelsin artık şu yaz” diyenlerimiz sanmam ki olsun. Gerçi kışın soğuğu değil de kasveti kurduruyor bu cümleyi bazen. Ama kasvet havanın psikolojimize etkisinden midir sadece yoksa yüreklerimizde var olanın yansıması mıdır, bilemiyoruz.

Abartılı olmasa gerek; modern çağın teknoloji ve konforu beraberinde getirirken yürek sıcaklığını, verdiklerine karşılık bizden aldığını söylemek. Kişiye özel odalar, her odaya has ısınma tesisatı, yine her odada televizyon ve bilgisayar bulunan evlerimizde hasbihalimiz kalmadı. Aynı evde ortak bir dünya yerine kişi sayısınca apayrı dünyalar yaşar olduk. Sözün özü bedenlerimiz ısınırken yüreklerimizle birbirimizi ısıtmayı unuttuk.

Sadece Ev Değil Bir Yuvadır Osmanlı Hanesi

Romatizmadan çok korkar ve sakınırdı Osmanlı insanı. Bu nedenle evler sıhhat açısından ahşap veya kerpiçten yahut ahşap-kerpiç karışımı; altı taş duvarlı, üst katı ahşaplı, “Bağdadi” denilen mimari özellikteydi. Alt katta kışın oturulan bir oda, mutfak, kiler yer alırdı. Alt kattan üst kata çıkışlar ahşap bir merdivenle sağlanırdı. Merdiven başındaki geniş mekanın adı “sofa” idi. Sofadan odalara geçilirdi. Burası evde en çok etkileşimin olduğu yerdi. Evin hanımı, çocuklar, kadın akrabalar, kadın misafirler burada otururlardı. Yemekler burada yenir, bazı evlerde uyumak için yataklar buraya serilirdi.

Üst katta haremlik ve selamlık bulunurdu. Selamlık, evin erkeğinin erkek misafirlerini kabul ettiği oda ya da odalara denirdi. Haremlik ise erkeğin; hanımı, çocukları ve diğer yakınlarıyla birlikte yaşadığı bölüme verilen isimdi.

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi Mayıs 2017 sayısında.