Uğurlar Ola…

Uğur kelimesi dilimizde yol ve hizmet anlamları da kazanmıştır. Din uğruna, vatan uğrunda deyimlerinde kelime bu manaları ile karşımıza çıkar. Yolcuya “uğurun açık olsun” ya da “uğurlar ola” demek de yolun ve gidilecek yerin hayır getirmesi anlamına gelir ve uğur kelimesi burada yol manasında kullanılır.

Semerkand Aile Dergisi - Uğurlar Ola…
ZEHRA KORKMAZ

Ne güzel bir kelimedir uğur.

Hayırdır, berekettir, mutluluktur.

“Hayırlı, uğurlu olsun” deriz.

“Uğurlar ola” deriz. Duamızdır.

Umduğumuzdur.

Uğur Beklemek, Uğur Bulmak

Uğur; bir nesnenin, bir insanın, bir hayvanın, bir işin, bir zamanın, bir yerin, bir halin iyiliği, mutluluğu, bereketi, kolaylığı, hayrı yani müspet niteliği ve gücüdür. Halkın inanış ve işlemlerinde zamanlar, yönler, çevresindeki nesneler; kişiler, hayvanlar uğurlu ve uğursuz diye kümelenmiştir. Uğurlu olanları yeğlemek, uğursuz olanlardan kaçınma veya onlardan gelecek olumsuzlukları giderme yöntemlerini gözetme ihtiyacı hissedilir.

Uğur kelimesi, dilimizde çok eski bir kelimedir. Türk dilinin en eski sözlüğü olan Kaşgarlı Mahmut’un “Divanu Lügati’t-Türk” isimli sözlüğünde uğur kelimesine verilen manalar şunlardır: bir işte vakit ve fırsat; vakit, zaman; bereket, devlet ve mutluluk. Kelime, bahsi geçen sözlükte “oğur” olarak geçer. Sözlükte geçen “oğur bulmak” deyimi de yolun hayırlı ve uğurlu olması manasını taşır. Yine Kaşgarlı, “oğurlu bolmak” deyimine sırasında ve yerinde olmak anlamını verir. Biz “uğurlu olsun” deyimini çoğunlukla hayırlı, uğurlu olsun biçiminde mutlu olsun, mutluluk getirsin manasında kullanırız. Kaşgarlı’nın “vaktinde ve yerinde yapılan iş” diye anlamlandırdığı “oğurlug iş” yani “uğurlu iş” deyimini bugün “mutluluk, iyilik, hayır getiren iş” yerinde kullanıyoruz. Uğurlu eşya, uğurlu çocuk, uğurlu ev gibi.

Uğur kelimesi dilimizde yol ve hizmet anlamları da kazanmıştır. Din uğruna, vatan uğrunda deyimlerinde kelime bu manaları ile karşımıza çıkar. Yolcuya “Uğurun açık olsun” ya da “Uğurlar ola” demek de yolun ve gidilecek yerin hayır getirmesi anlamına gelir ve uğur kelimesi burada yol manasında kullanılır.

Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi Mart 2017 sayısında.